An account, the Vīrāzagān, belonging to the Perso-Aryan visionary tradition, is about the celestial journey of a Magian priest and his descent to the subterranean world of demon spirits. The name of the hero is known from the Avesta, vīrāza (Pers. vīrāz, vīrāf), where his fravaṣi-soul is mentioned in the list of the aṣavan: vīrāzahe aṣaonō fravaṣīm yazamaide ‘We worship the fravaṣi of the righteous Vīrāza’ (Yt. 13.101). The only copy of the Vīrāzagān is found in the Codex TD 26 (Ms. R 494) 49-62. It was copied from the manuscript of the Persian scribe, Hōšang of Syāvaxš, based on the manuscript of Gōbedšāh of Rustam. Vīrāza who flourished in the time of king Vīštāspa after the demise of Zaraθuštra, was sent by the king from the ‘world of living beings’ (šahr ī zīndagān) to the ‘world of the dead’ (šahr ī murdagān). He drank a mixture prepared by his seven sisters, and fell in an altered state; two divine beings, Sraōša and Ātar, led him to the Bridge of the Accountant (cinvatō pərətu, Pers. cinvad puhl) where the divine judge Rašnu was wheghing the thoughts, words and deeds of the dead on his scale, and they brought him forth to Ahura Mazdā, and also led him to the place where the damned were tormented by the Daēva and the Druj.
The text is different from the well-known Ardā-Vīrāz-nāmag (AVN). The AVN is a rewriting of the original text by the Persian Magi to conform it to the spirit of the Sasanian period —for example, they did not clearly mention the next-of-kin marriage (between a brother and a sister)—, and to make Vīrāza a mogu who flourished after the Time of Ardašēr and Ādurbād. There are a number of Pāzand, Persian and Gujarati versions which are based on the AVN.
The AVN does not come directly from the Vīrāzagān, but from another old version which was used for the redaction of a Pāzand version of the account of the vision, with the title ardā vīrāzagān. This Pāzand version in various particulars besides the introduction differs from the AVN. It places the journey of Vīrāza after the demise of Zaraθuštra in Vīštāspa’s reign. It was translated to Sanskrit, and the Sanskrit text in turn was rendered into old Gujarati.
Nōšervān Marzbān, who had access to the Vīrāzagān, and read it with the help of two other priests, decided to complete the metrical version of Zartušt Bahrām, and prepared a Persian version of the account of the vision in verse.
Notice that even if Vīrāzagān differs from AVN, it helps us to give a more correct transcription and understanding of the latter.
<Extracted from Raham Asha’s Vīrāzagān: The visionary journey of Vīrāza to heaven and hell, Editio princeps of the Vīrāzagān and the Ardā Vīrāzagān, Tehran, Sade, 2017. For more information click here.>
Vīrāzagān
ped nām ud ayyārīh ī yazdān. jadag ī nēk
ēn mādayān ī Vīrāzagān xvānend ped hān zamān nibišt ka Vištāsp šāh ped šahriyārīh būd, ud Jāmāsp ī bidaxš ērān kundāg būd, ud dēn ī māzdesnān andar ō gēhān āmad.
(1)
pas Vištāsp šāh abāg ērān māzdesnān ped var ī nēzag (...nēzag) ō Vīrāz rased.
(2)
pas āyend haft xvahār ī Ardā Vīrāz, ud dast ped kaš kunend, ō pēš šāh Vištāsp ēstād gōbend kū: mā frēst Vīrāz ō šahr ī murdagān! cē amā ōn humānāg hem cōn kadag-ē ī rōšn ī bāmīg ka-š ēk rōzin ast ud hān rōzin frāz gīrend, ud hān kadag tārīk bē baved.
pas Vištāsp gōbed kū: man nē frēstīd Vīrāz ō šahr ī murdagān, bē abāg ērān māzdesnān var ī nēzag āvurd.
ud (hān haft) ped hunsandīh az pēš ī kay Vištāsp bē šavend.
(3)
pas āvarend hān vistarg parnigān sē (arešnag?) abar zamīg vistarend. Vīrāz abar hān vistarg xvafsed. ud āvarend hān xvarišn ī Vīrāz. ē tašt ī zarrēn frāz barend. u-š ēr māzdesnān pēš ēstend, ud drōn yazend. ud ōy ī Vīrāz vāz gīred, ud xvared ē tašt, ud do tašt, ud sē tašt. didīgar bār abar hān ī vistarg xvafsed. ruvān aziš bē āxēzed, ud šaved ēk gām ped humat, ud do gām ped hūxt, ud sē gām ped huvaršt.
(4)
ka rased ō hān gyāg kū: xvarrah ī āb ud ātaš ēsted. ud Rašn ī rāst tarāzūg ī zarrēn ped dast dāred ud kirbag ud vināh handāzed. Tīr ī dibīr hamē nibēg kuned – hān nibēg az sar ī Zurvān ī pādixšā kird ēsted. ud hān sag ī zarrēngōš kē ped hān Cinvad puhl pānag ast ud ē kōf bālāy ped zanjīr ī rōyēn bast ēsted cōn Vīrāz vēned ul ō pāy āxēzed, dandān ped ham zaned, ud vāng kuned, ō Vīrāz āyed, hān Cinvad puhl ō ham āyed cōn ustarag tēg.
(Vīrāz:) an Vīrāz tarsīd ham ud dast ō yazdān dāram kū: cē sūd ast hān yašt yazdān, ud kār ud kirbag ī man ped zīndagān kird? cē sūd hān haft xvahār ī man (radīhā ped sālārīh?) kird? cē sūd han gāv ud gōspend ī man nēk ped xvard dāšt hend, u-m (nūn) ō frayād nē rasend?
andar zamān ō pedīrag āyed hān ī-š (ī-m) xūb fravard, ud gōbed kū: mā tars Vīrāz muvmard! bē soxan rāst gōb kū cē ped zīndagān kird!
an gōbam Ardā Vīrāz kū: andar mēnōg an tis juttar nē kird ēsted, nē-z anāst ud drōv guft.
Ardā (Fravahr) yazd ped gugāy ēsted.
didīgar bār soxan gōbam andar mēnōg ī: man tis-iz juttar nē kird ēsted.
u-m dahmān Xvarrah (yazd) ped gugāy ēsted.
sidīgar bār soxan gōbam an.
(u-m) Rašn ī rāst ped gugāy ēsted.
ā Cinvad puhl cahār arešn ped pahnāy baved.
(5)
hamcōn videram, ēg-um ō pedīrag āyed Ādur yazd. ham hān gōbed: mā drust avar Vīrāz ī xvēdēsm ī xvēdbōy!
pas an gōbam ō Ādur yazd kū: drust avar tū, Ādur yazd avardēnīdār ka man ped (šahr) ī zīndagān ēsm ud bōy ī haftsālag dāšt, u-m nūn tū xvēdēsm ud xvēdbōy xvāneh!
pas-iz gōbed Ādur yazd kū: tō Vīrāz nē dānist kū ēsm ud bōy ī ēksālag ī hušk abāyed, nē haftsālag ī tarr kē sē nēzag bālāy ped āb andar ēsted ī az hān ēsm ud bōy bē āmad ēsted. az nūn frāz ēzm ud bōy ī ēksālag ī hušk dah! cē ēksālag ī hušk veh kū haftsālag ī tarr!
pas man Vīrāz nayed u-m nayed (ō) puhl ī vazurg kē purr az hān āb ēsted ī az hān ēzm ud bōy bē āmad ēsted.
(6)
u-m nayed pēš Ohrmazd bay. an Vīrāz vāng ī Ohrmazd ašnavam ud tan nē vēnam. ud nigōzam ud namāz baram.
ōh pursed Ohrmazd kū: drust āmad hē, Vīrāz muvmard! cē rāy mad ēstē ō ēn šahr ī murdagān ka-t ahanūz āmad nē zamān?
pas an gōbam kū: kay Vištāsp guft kū «šav ud vēn hān šahr ī murdagān! ud ēn cāšt ī vas ī amāh az Zardušt pedīrift ē nē dānem kū cē ast ud cē nēst».
pas Ohrmazd bay ō Srōš ahlā ud Ādur yazd (...)
… az pēš (šavend) Srōš ahlā ud Ādur yazd, ud az pas šavam (an) Ardā Vīrāz.
(7)
ud vēnam ruvān ī mard-ē kē ped uzvān az dār āguxt ēstād.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird kē ōn grān pādifrāh bared?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard ast kē ped zīndagān dāyvar ī drōzan būd, u-š dāyvarīh nē-rāst kird.
(8)
anī vēnam ruvān ī mard-ē kē-š zanjīr ī rōyēn andar uzvān bast ēsted, ud andar dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird ēsted kē ōn grān pādifrāh bared?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard ast kē ped zīndagān ped hanzaman ud gyāg kū nišast soxan meyanjīgīhā nē guft, ud xvāstag ī nē xvēš ō xvēš kird, u-š menīd kū «dānāg bavam!»
(9)
anī vēnam ruvan ī mard-ē kē ped dast ud pāy bast ēsted, u-š gāv ī varzāg ped sruv zaned ud ped sumb vispared.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard ast kē ped zīndagān gāv ped kār dāšt, u-š ped hangām ī xvēš āb nē dād, u-š ped ēvān dahan frāz bast.
(10)
anī vēnam ruvan ī mard-ē kē dā grīv andar daštān nišast ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard ast kē ped zīndagān abāg zan ī daštān xvaft.
(11)
anī vēnam ruvan ī mard-ē kē nān ped dast dāred ud ō sag hamē abganed, ud sag nān nē xvared bē nasāy ī hān mard hamē xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard ast kē ped zīndagān šubān būd ud rōzīg ī sagān nē dād.
(12)
anī vēnam ruvān ī zan-ē kē nasāy ī xvēš ped kārd brīned ud hamē xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī han zan kē ped zīndagān pid ud mād ī xvēš ō šūy hamē dād, u-š guft kū «an zan ī ēn mard nē bavam!» ud dušīzag ō (šahr ī) murdagān āmad.
(13)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē kārd-ē andar dil dāred ud brīned.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī hān zan kē ped zīndagān brādar ī xvēš ped zanī xvāst, u-š nē būd.
(14)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē šarmgāh ī xvēš ped angišt brēzed ud xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān nān (ō) kāravānīgan (kārdāgān) nē dād, u-š mizd-iz xvāst.
(15)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē ped pāy-ē ō dušox āguxt ēstād.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan ast kē ped zīndagān brādar ī xvēš (ped zanīh) xvāst u-š nē būd, ud bēgānag mard zan būd.
(16)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē mēx ped uzvān bast ō dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī hān zan ast kē ped zīndagān stambag būd, u-š bāstān šūy dōst ō xānag nīd hān xēšmēn ō pēš šud ud šūy āzārēnīd u-š tis ō šūy dōst nē dād, ud šūy az šarm ī ōy vindīd marg abāyīd xvāst.
(17)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē ped dast ō dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī hān zan ast kē ped zīndagān harv driyuš ud mizdvar ud kārdāg kē ōy ī šūy ud sālār xvarišn ud dārišn framūd dādan ōy aziš abāz grift.
(18)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē nigūsār ō dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī hān zan kē ped zīndagān zan ī muvmard-ē būd u-š xvēš tan ō (anī?) dād.
(19)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē andar dušox ped zanjīr ī rōyēn bast ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan ast kē ped zīndagān vehdēn būd ud akustīg frāz dvārist.
(20)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē ō dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan ast kē ped zīndagān daštān ped āb šust ud dā gāh ī xvēš ped gyāg nē nišast.
(21)
anī vēn-z-am ruvan ī zan-ē kē dast ud pāy bast ēsted, u-š gāv-ē varzāg ped sruv zaned ud ped sumb vispared.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān ped jud az šūy ī xvēš mard frāz xvēš hišt.
(22)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē ādurestar ped kabīz peymayed ud xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān gāv ud gōspend ī juvan vas ōzad.
(23)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē nigūn ō dušox āguxt ēsted, u-š mēx-ē rōyēn andar kamarbann kust ēsted, ud xūn ud rīm az dahan hamē āyed.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān zūr gugāyīh dād, hān soxan gift kē nē dīd ud nē ašnūd.
(24)
anī vēn-z-am ruvan ī mard-ē kē nigūn bast ēsted, u-š ped mār ī syā hamē zanend, u-š hamē gazend, ud hamē bramed ud gōbed kū « -m hiled ō hān ī šahr ī zīndagān, dā hān ī-m az driyušān appurd, harv ēk cahār abāz dahām! ».
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān tis az kasān appurd, u-š xvāstag ī kasān ped xvēš frāz grift, ud ped gētīg viyābān būd.
(25)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē ped dāg ī āhenēn pestān ī xvēš dazed, u-š ped dēg ud ādurān brēzend.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān abāg šūy ud sālār dušsāzag būd, u-š az ōy ī šūy duzīh kird, u-š abāg mard ī kasān bē xvard.
(26)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē nasāh ud pestān ī xvēš ped kārd brīned ud xvared, u-š kōdak-ē azabar hamē griyed ud harv ard-ē az cašm ī hān kōdak bē āyed bē vēm-ē baved ped sar ud gardan ī hān zan pehikōbed.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān šīr az kōdak ī xvēš abāz grift ud ō kōdak ī kasān dād.
(27)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē ped mōy ō dušox āguxt ēsted.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān abāg vināhgarān raft.
(28)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē mār ud abārīg frestar tan hamē jōyend.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān tuvānīg būd, u-š nē xvad xvard ud nē dād, u-š bāstān mardōm ī driyuš ped garzišn ud must būd hend.
(29)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē zahr ī mār ped kabīz peymayed ud xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān kabīz ud tarāzūg ī keh dāšt.
(30)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē ped rasan ō dušox āguxt ēstād.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān sōgand ī drōv xvard.
(31)
anī vēn-z-am ruvān ī zan-ē kē angišt ped kabīz peymayed ud vared.
pursam an Vīrāz kū: ēn zan cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy zan kē ped zīndagān ātaš ped xānag nē nēk dāšt.
(32)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē mēx ī āhenēn andar uzvān bast ēstād.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān areškēn ud āzvar ud dušsāzag ud anākkām būd. ka-š tis-ē ī nēk ped kas-ē dīd, ēgiš grān ud dušvār būd, u-š kāmist kū ped kas-iz mā bavād.
(33)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē ped pāy-ē ō dušox āguxt ēstād.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān pid ud mād ī xvēš bēšīd.
(34)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē nasāh ped ātaš brēzed ud xvared.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān zan ī daštān nazdīk ī ātaš dāšt.
(35)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē kē kārd-ē tēz andar jagar dāred ud hamē brīned.
pursam an Vīrāz kū: ēn mard cē vināh kird?
ōh gōbend Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy mard kē ped zīndagān xvah ī xvēš zan būd, u-š az zanīh bē hišt, ud vadbaxt ō šahr ī murdagān šud.
(36)
anī vēn-z-am ruvān ī mard-ē ud zan-ē; hān mard ō vahišt ud hān zan ō dušox nayend, ud hān zan dast ped dāman ī mard dāred ud gōbed kū: cē kāmē kirdan ka ped šahr ī zīndagān tū šūy ud sālār ī man būd hē, ud ēk-nān ud ēk-āb ud ēk-vistarg būd hem. cē rāy dast-ē ud pāy-ē bē nē brīd hem, u-t cē rāy pādifrāh ī grān abar nē kird hem kū man-z cōn tō kustīg dāšt hē, u-m nūn nō-hazār sālag andar tār ud tum ī dušox abāyed būdan? bē avar dā ō pēš ī Rašn ī rāst šavem, u-mān vizīr ud dādvarīh kuned.
ud ō pēš ī Rašn ī rāst šud hend, ud kirbag ī ōy (mard) ud vināh ī ōy zan ped tarāzūg sanzend, rāst ōy mard ud rāst ōy zan. u-š zan ō vahišt kird.
(37)
ud az pēš šaved Ādur yazd, ud az pas šavam an Vīrāz. ud vēnam ruvān ī kirbakkarān, ud vēnam ruvān ī ardā Zardušt ō vahišt ī bāmīg kē humānāg az cahār dar ī zarrēn, ud vēnam ruvān ī Ōšnar ī purxrad, ud vēnam ruvān ī Jimšēd. ud vēnem Mihr yazd ī kirbakkar kē ped dar ī vahišt pāyed sag ī zarrēngōš, ud man Vīrāz pāyend haft amehrspend kē ped pānagīh abar gumard ēsted. vas yazišn ī man Vīrāz ō muvmardān kird, vas kirbag ī man Vīrāz ped šahr ī zīndagān kird, hāmōyēn ō (/ōh) rased. burzām an Vīrāz namāz ō yazdān dāram, ud Ohrmazd bay pēš ēstam kū: «-m mā frēst ō šahr ī zīndagān dā ped ēn vahišt pāyam!»
pas Ādur yazd ī kirbakkar ō man Vīrāz ruvān gōbed kū: Ardā Vīrāz, kunišn ī xvēš nigāh dār kū-t ēn vahišt aziš appār nē bavād!
abzāyād Ohrmazd abāg amehrspendān.
frazaft ped drūd ud šādīh.
(?) col.
man dēnbannag Hōšang ī Syāvaš nibišt az daftar ī Gōbedšāh ī Rustahm.
Ardā Vīrāzagān
ped nām ī dādār Ohrmazd
(... in pāzand)
ped nām ud šnāyišn ī dādār veh vīspān varzāvandān abāgīh ud vābarīgānīh ī abēzag veh dēn ī mazdesnān.
(1)
ēn mādayān ī Ardā Vīrāzagān xvānend ō hān gāh kird ka Vištāsp šāh dēn ī veh mazdesnān az Ohrmazd xvadāy pedīrift, ud ahlav Zardušt ī Spitamān ped baxt šud. kay Vištāsp ud Zerīr ud Spendyād ud Frašōštar ud Medyōmāh ud abārīg mazdesnān ped āgenīn nišast hend, ud uskārd ud guft kū: vizōhām az mazdesnān ēk-ē avināhdar, ud mang ō xvardan dahām dā ruvān ō hān × (āvām?) šavēd, vēnēd amehrspendān, vēnēd vahišt ud Cinvad puhl ud Rašn ī rāst, ud vēnēd dušox ud ruvān ī durvandān ped dušox, bē dānēd kū ēn kirbag ī amā mazdesnān kunem ast ayāb nē, u-mān āgāhīh āvarēd, agar ast toxšišn kunem, agar nēst nē kunem!
u-šān pediš hamdādestān būd hend, u-šān guft kū: az amā mazdesnān Ardā Vīrāz avināhdar ud vehdar.
pas Ardā Vīrāz cōn-š hān soxan ašnūd abar ō pāy ēstād, u-š dast ped kaš kird ud gift kū: agar-tān menišn sahed ēg-um mand mā dahed dā nēzag abganam. agar nēzag ō man rased, kāmagumandīhā šavam ō hān āvām ī ahlavān ud durvandān, ud ēn peygām drustīhā baram ud rāstīhā abāz āvaram.
pas Vištāsp šāh ud abārīg mazdesnān āxist hend, ud andar ō mān ī ātašan šud hend, u-šān āgenīn nēzag abgand. nēzag ō Ardā Vīrāz mad.
(2)
pas hān haft xvahār, haft zan ī Ardā Vīrāz, cōn-š hamāg zan ī ōy būd hend, u-šān dēn varm ud yašt kird ēstād, ka-šān hān soxan āsnūd, ēg-išān ōn grān būd cōn ka-šān hān ī grāndum mad. u-šān pēš ī Vištāsp šāh ud abārīg mazdesnān šud hend, ud namāz burd ud bē ēstād hend, u-šān guft kū: mā kuned ašmā mazdesnān ēn tis! cē amā haft zan xvahār hem ōy ēv brād, harv haft zan xvahār (ōy) brād zanīh hem. cōn xānag-ē kē haft frasp, ud avēšān fraspān stūn-ē azēr andar kird ēsted; ka hān stūn bē stānend, avēšān haft fraspān bē ōftend.
pas Vištāsp šāh ka-šān soxan ašnūd, xēšm kird, ō avēšān gift kū: ašmā rāy vād bē barād, gurg bē xvarād, u-tān sag stōb kunād!
pas Ardā Vīrāz cōn-š hān dīd kū Vištāsp šāh xēšm kird, avēšān rāy hunsandīh dād, u-š guft kū: agar dastvar hed, xvarišn xvaram, ud ruvānīgān yazam, mang pas dahed, handarz kunam!
pas Vištāsp šāh guft kū: hamgōnag kun!
pas Ardā Vīrāz (ō) ādurān ī xvēš šud, u-š yazišn kird, ud ruvān (drōn?) yašt, ud xvarišn xvard. avēšān xvahānmang sāxt, jām ī may purr kird, ud Ardā Vīrāz abar vistarg kird, ud kay Vištāsp šāh ud abārīg mazdesnān āgāhīh dād.
pas Vištāsp šāh ud abārīg mazdesnān āmad hend, u-šān Ardā Vīrāz mang dād, ped abar vistarg hubōyēnīd, hērbedān gumārd gāh šustan kū tan ī ōy Ardā Vīrāz ped pās pāyēnd ud nask gōbēnd. hān haft xvahār pērāmōn ī vistarg ī Ardā Vīrāz nišast hend ud abestāg guft dā haft rōz-šabān.
(3)
ruvān ī Ardā Vīrāz az tan šud ō cagād ī Dāitī Cinvad puhl, ud haftum rōz abāz āmad andar ō tan gumixt. Ardā Vīrāz abar āxist cōn ka az hān ī xvaš xvāb āxist vahman-menišn ud huram.
ud avēšān xvahān cōn-š hō Ardā Vīrāz dīd kū-š abar vigrād, ēg-išān ōn huram būd hend cōn ka-šān ped zīndagān ped vahišt būd hānd. avēšān hērbedān pēš ī Ardā Vīrāz namāz burd, ud šud hend pēš ī Vištāsp šāh ud Zerīr ud Spendyād ud Frašōštar ud Medyōmāh ud abārīg mazdesnān, āgāhīh dād. avēšān nazdīk ī Ardā Vīrāz šud hend. ud Ardā Vīrāz cōn-š Vistāsp šāh dīd, pedīrag šud ud namāz burd ud guft kū: <ašmā rāy> drūd az Ohrmazd bay ud amehrspendān, ud drūd az ahlav Zardušt ī Spitamān, ud drūd az Srōš ahlā, ud drūd az Ādur yazd, ud drūd az <farrah ī> dēn ī veh ī mazdesnān, ud drūd az nēkīh ud āsānīh ī ahlavān ped vahišt!
<pas Vištāsp guft> kū: drust avar tū, Ardā Vīrāz ī amāh mazdesnān peygāmbar, u-t drūd bavād! tū-iz az hān ī-t dīd rāstīhā ō amā gōb!
u-š dast grift, ud hamāg mazdesnān āgenīn nibast hend. u-šān guft kū: gōb hān ī-t dīd ped vahišt ud dušox ud Cinvad puhl, ēdōn rāstīhā gōb dā amāh-iz dānem (ēn <dēn> ī ō grīv grift ēsted?)!
pas Ardā Vīrāz gōbed kū: varš ud taršn (gurs ud tišn) ham, naxvist tan xvarišn dahišn, pas pursišn kunišn ud kār framāyišn.
pas Vištāsp šāh framūd kū: anōš, Ardā Vīrāz rāy, xvaš xvarišn ī xūb-puxt (xūppuxt) ud hubōy xvardīg ud sard āb ud xvaš may ud xvaš sprahm āvared!
pas Ardā Vīrāz drōn ud barsum yašt ud xvarišn xvar, myazd rāyēnīd, ud ped sprahm ud may vāz bē guft, ud stāyišn ī Ohrmazd ud amehrspendān ud spās ī Hurdād ud Amurdād hangārd, ud āfrīnagān guft.
(4.1)
u-š pas guft kū: an, Ardā Vīrāz, šud ham dā haft rōz-šabān xvaštar ud huramdar. sē rōz Srōš ahlā ud dēn ī veh ī mazdesnān ud hān ī xvēš ruvān ped bālēn nišast hend ud abestāg guft, u-m hān ī ruvān gōbišn ī mahrān (mahrēn) guft.
cahārum rōz ō cagād ī Dāitī šud ham. u-m dīd Rašn rāst kē tarāzūg ī zarrēn ped dast dāred ud ahlavīh ī ahlavān ud durvandīh ī durvandān handāzed.
u-m Ādur yazd ō pedīrag āyed ī spēd cōn šīr ud narm cōn parnigān. u-š guft kū: <mā> drust avar, tū, Ardā Vīrāz ī mazdesnān peygāmbar ī xvēd hēzm man pih dād!
u-m guft kū: drust avar, tū, Ādur yazd ī xvard hēzm, kē man hēzm ud bōy ī haft-sāl ō tō Ādur yazd xvardan dād!
ud guft Ādur yazd kū: tū ped ē saxvan bēšīd mā bāš! × (ud hān xvān kē-š tō hēzm dād abēr namb būd) bē ō tō nimāyem hān āb ī az hān hēzm ī tō man xvardan dād.
dast-ē grift ham, frāz ō hān varm-ē nīd ham kē āb sē (si) nēzag bālāy andar ēsted. u-š guft kū: ēn hān āb ī tō andar hēzm ud bōy ō man Ādur yazd xvardan dād! bē az nūn frāz hēzm ud bōy ī ēk-sāl ī hōšēnīd ō man Ādur yazd xvardan dah!
pas Ādur yazd guft kū: avar, tū, farrox frāz ō vahišt ud dušox ud Cinvad puhl! u-t nimāyem <rōšnīh ud> xvārīh ud āsānīh ud nēkīh ud xvašīh ud huramīh ud bōy ī ped vahišt, ud rāmišn may angubēn anōš ī ahlavān. u-t nimāyem tārīkīh ud bīmgenīh ud gendagīh ud palīdīh ī ped dušox,ud pādifrāh gōnag gōnag ī dēvan ped jādūgān ud bazakkarān kunend. u-t nimāyem gāh ī rādān ud rāst<ān> ud hān ī drōzanān. u-tnimāyem gāh ī xūb-vurravišnān az Ohrmazd ud amehrspendān ud nēkīh ī ped vahišt ud anāgīh ī ped dušox ud būdan ī ristāxēz ud tan ī pasēn ud astīh ī yazdān ud nēstīh ī dēvān ud vināhgārān. u-t nimāyem pādāšn ī ahlavān ped vahišt az Ohrmazd pāk. u-t nimāyem pādifrāh ī durvandān ped dušox az Ahrmen (Gennāg Mēnōg) ud dēvān ud druzān.
(4.2)
u-š dast grift ham, frāz ō cagād ī Dāitī azēr ī Cinvad puhl andar viyābān-ē nīd ham. ud meyān ī hān viyābān azēr Cinvad puhl andar zamīg dušox nimūd, ud Ahrmen ud dēvān, az hān <gyāg> garzišn ud vāng ōn āmad ī-m ped ē dāšt kū haft kišvar zamīg cannend. ka-m hān vang garzišn ašnūd tarsīd, u-m <ō> Ādur yazd xvāhišn kird kū: ō ānō man mā bar, abāz vard!
Ādur yazd ō man guft kū: mā tars! cē tō rāy hagriz az ēdar bīm nē baved.
u-š pas abīmīhā ō dušox nīd <ham>.
(5)
ēgum dīd ruvan ī durvandān ēcand kē-šān × (snixr ud vafr?) ud sang ud xākestar ud tagarg ped hān ī bīmgen tārīk gyāg × ().
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē mēnōg nē vurravist, kū andar dādār ī veh anespās būd hend.
(6)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē-šān bē rīd ud bē ōbārd, did-iz bē rīd ud bēōbārd.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē anāst-gōbišnīh ud drōzanīh kird, ud andar gētīg frēftārīh<ā> raft hend.
(7)
ēgum dīd ruvān ī durvandān kē-šān mārān gazīd ud jūd.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē andar yazdān ud dēn nigīrā būd hend ud ped duš-vurravišn<īh> andar gētīg mardōmān viyābān kird.
(8)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē-šān sar az tan brīd ud judāg kird ēsted u-šān uzvān vāng hamē dāšt.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē kām abādixšāyīh ud āz ud penīh ud arešk ud kēn <rāy> mardōm abēvināh ōzad.
(9)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē pōst × (rān) ī xvēš hamē brīnend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē andar xvadāyān aburdframān būd hend, ud gund ud spāh ī xvadāyān rāy dušmen būd hend.
(10)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē-šān dēvān hamē marzend, u-šān šuhr ō cašm ud vēnīg hame hilend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē abārōn-marzišnīh kird, ud zan ī kasān frēft ud viyābān kird.
(11)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē nizārīh rāy andar dušox kust kust hamē pehikuft, tišnagīh ud gursagīh ud sarmāg ud garmāg rāy vāng hamē dāšt, ud xrafstarān az pušt ud abārīg hannām hamāg saxt darrend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē-šān ped gētīg xvarišn ud vastarg az <xvēš> tan bē pardaxt būd, bē ō vehān ud arzānīgān nē dād, kē-šān tis-iz rādīh nē kird, kē-šān tan ī xvēš ud mardōm ī sālārīh būd tišn ud vars (gurs) ud abējāmag dāšt, ud sarmāg ud garmāg ud suy ud tišnīh baxšīd. pas ōy murd ud xvāst<ag> ō anī kas mānd, ud ruvān ōn grān pādifrāh bared az kunišn ī xvēš.
(12)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē-šān mārān hamē gazīd ud uzvān hamē xvard.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē ped gētīg ped drōzanīh raft, kē-šān zūr ud anāst vas guft.
(13)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē frazend ī xvēš kušt ud mazg hamē xvard.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy dādvar ud vizīrgar kē vizīr anāst ud drōv kird, kē-š hucašmīhā ud rāstīhā abar pēšēmāl ud pasēmāl <nē> nigerīd, bē ō xīrkāmīh ud āz nigerīd, ud vizīr-ārāstārān ped xēšm ud snah drāyīd.
(14)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē-šān mēx ī dārēn andar cašm zad ēstād.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē-šān nēkīh az kasān nē abāyist.
(15)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē nigūn andar vafr burd ēstād, u-šān azēr dūd ud azabar gurz grān abgand ēstād.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē-šān ped gētīg škōhān ud kāravānīgān aspanz gyāg ud tanūr ud brēzan ud pih nē dād, ud ka-z-išān dād mizd aziš bē stad.
(16)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē-šān ped dast ī xvēš pestān abar tāb<ag> ī garm nihād ēstād ud az kust ō kust hamē vardēnīd.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē kōdak ī xvēš šīr nē dād ud nizār ud āzurd ud tabāh kird, ud sūd ī gētīg rāy šīr ō kōdak ī kasān dād.
(17)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē ped pestān kōf ī āhenēn hamē ruft, vāng hamē dāšt, gurs ud tišn būd.
u-m pursīd kū: ēn tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy ī durvandān zan kē kōdak ī xvēš gurs ud tišn hišt, ud xvad kāmag ī āz ud vīftārīh ī varan abārōn-marzišnīh rāy abāg mard ī bēgān<ag> šud, ud kōdak gurs ud tišn dagr zamān griyān hišt.
(18)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē ped šānag ī āhenēn var ud pestān ud harv hān ī xvēš hamē darrend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān durvandān kē sālār tar ud anāzarm dāšt, ud xvad ārāst ud ped abārōn-marzišnīh abāg mard ī kasān xvaft.
(19)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē ped uzvān brēzan ī garm hamē lēsend, ud dast ī xvēš azēr ī brēzan hamē suxt.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān durvandān kē andar šūy sālār ī xvēš dādpāsox ud saguzvān būd hend, kē-šān aburdframānīh kird, ud xvāst<ag> ī šūy sālār duzdīd ud handuxt ī xvēš āvurd.
(20)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē bramān āyed ud šaved, u-š abar sar vafr ud tagarg <hamē rēzed>, ud azēr pāy rōy ī vidāxt<ag> hamē raved, u-š sar ud rōy ī xvēš ped kārd hamē brīned.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy ī durvandān zan kē az mard ī kasān axvēškārīhā ābestan būd, kē kōdak tabāh kird, nūn az dard ud pādifrāh ped ē dāred kū hān ī man kōdak griyān ēsted, nūn vāng ī hān kōdak ašnaved ud daved, ud davīdan ī ōy <ōn dardumandīh sahed cōn ka> azēr pāy rōy ī vidāxt<ag> hamē raved, ud vāng ī hān kōdak ašnaved ud sar ud rōy ī xvēš ped kārd hamē brīned, ud hān kōdak xvāhed ud nē vēned dā frašegird ōy <rāy> ēn pādifrāh ast.
(21)
ēgum dīd ruvān ī avēšān durvandān kē dā var ped lajan abgand ēsted, u-šān dās ī tēz andar pāy hamē šāved, ud pid ud mād hamē xvāned.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē ped gētīg pid ud mād bēšīd, kē-šān az pid ud mād āmōzišn nē xvāst, ud anāmurzišnīg būd <hend>.
(22)
ēgum dīd ruvān ī mardān ud zanān kē-šān uzvān višād ēstād, ud mārān zafar hamē jūd.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān spazgān kē-šān mardōm ēk ped did pehikuft.
(23)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē kē ped pāy-ē andar tārīkīh āgust ēsted, u-š ped dās ī tēz ī āhenēn var ud kaš ī xvēš hamē darred, u-š mēx ī āhenēn andar cašm zad ēsted.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand mard kē šahr ped meyānjīgīh aviš dād ēstād kē hān ī sazed framūdan nē framūd ud nē kird, ud sang ud kabīz ud peymānag keh dāšt, kū ka driyušān ud kāravānīgān garzīd nē niyūšīd.
(24)
ēgum dīd ruvān ī durvandān mardān kē nān ped dast dārend ud ō sagān dahend, sagān hān nān nē xvarend bē rān ud pāy ud aškamb ī mard darrend ud xvarend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān mardān kē ped gētīg sagān ī šubān ud mānbān xvarišn ud rōzīg abāz <dāšt> ayāb ōzad.
(25)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē ud zan-ē kē-šān hān mard ō vahišt, ud hān zan <ō> dušox kišend, ud hān zan dast ō kustīg bann ī mard abgand ēstād u-š guft kū cōn ka-mān ped zīndagān harv nēkīh āgenīn būd nūn tō ō vahišt ud man ō dušox cē rāy nayend?
ud hān mard guft kū: ē rāy cē man vehān ud arzānīgān ud kārvānīgān ud driyušān pedīrišn ud šnāyišn kird, u-m humat ud hūxt ud huvaršt varzīd, u-m yazdān menīd ud stāyīd, ud dēvān nikōhīd, ud ped veh dēn ī mazdesnān āstavān būd ham. ud tō vehān ud arzānīgān ud kāravānīgān ud driyušān tar ud anāzarm kird, u-t yazdān nikōhīd, u-t uzdēszār peristīd, u-t dušmat ud dužūxt ud dužvaršt varzīd, ud ped dēn ī Ahrmen ud dēvan āstavān būd hē.
pa hān zan guft kū: ped zīndagān abar hamāg tan ī man tū pādixšā būd hē, ēg-it pādifrāh cim-am nē kird ham, u-t vehīh ud frārōnīh cim-am nē hamuxt hē dā man vehīh ud frārōnīh kird hē ud nūn ēn anāgīh ud pādifrāh nē abāyist burdan.
pas hān mard ō vahišt ud hān zan ō dušox šud. ud hān zan bē az tārīkīh ud gennagīh enyā anī pādifrāh nēst. ud hān mard andar vahišt az nē hamuxtan ī zan ped šarm bē nišast.
(26)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē-šān mēx ī dārēn andar harv do cašm zad ēstād, u-šān nigūn ped pāy āgust ēstād, u-šān magas ud kirm ped zafar ud gōš ud vēnīg andar hamē šud.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān durvandān kē šūy dāšt, ud gāh ī vistarg ī šūy tabāhēnīd ud tan ī šūy āzurd.
(27)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē nigūsār abgand ud zūzag-humānāg ī āhenēn abāg xar aziš rust ēstād ō tan abar burd ud abāz āhixt ēstād, u-š angušt-zahā šuhr ī dēvān ud druzān ud genn ud rīmanīh ped zafar ud vēnīg andar hamē šud.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē-šān mihrdruzīh andar šūy kird, ud az šūy abāz ēstād hend.
(28)
ēgum dīd ruvān ī mardān kē-šān mārān mijag hamē gazīd ud hamē jūd, u-šān harv do cašm kirm hamē rīd, u-šān mēx ī āhenēn andar uzvān rust ēstād.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān mardān ī durvandān kē-šān zan ī kasān frēft ud viyābān kird, kū az šūy judāg kird.
(29)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē-šān daštān ī xvēš hamē xvard.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē-šān daštān nē pahrēz kird (pahrixt), kē-šān āb(ān) ud urvar ud ātaš ud zamīg āzurd, kē-šān abar asmān star ud māh ud xvaršēd nigerīd, stōr ud gāv ud gōspend ped daštān ālūdag dāšt, ud nar ī ahlav ped daštān rīman dāšt.
(30)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē-šān az dah angust rīman hamē āmad, hamē mist ud xvārend, u-šān ped harv do cašm kirm ud rīman hamē āmad.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē-šān rōy višād ud mōy ī kasān ped peyrāyišn ī xvēš dāšt, ud cašm ī mardōmān bast.
(31)
ēgum dīd ruvān ī avēšān kē ped pāy-ē nigūsār āgust ēstād, u-šān ped kārd dil andar hamē zad.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān mardōmān ī durvandān kē-šān stōr ud pah adādīhā ōzad.
(32)
ēgum dīd ruvān ī avēšan mardōmān ī durvandān kē-šān gāvān ped srū ōzad, ud pedištān abar var ud aškamb hišt, ud astoxān škast.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān mardōmān ī durvandān kē jōrdā spurd ud gāvān dahan bast, kē ped garmīh āb nē dād, ped tišnagīh ud gursagīh kār framūd.
(33)
ēgum dīd ruvan ī avēšān mardōmān kē-šān dast ud pāy rēš, ud nigūn āvixt ēstād, u-šān gurz grān ped pušt hamē burd.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē-šān stōr kār ī grān framūd, ud bār ī grān kird, ud xvarišn sagrīhā nē dād, ud nizārīhā burd, ka rēš būd hend az kār abāz nē dāšt, ud darmān nē kird.
(34)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē abar meyān ped mārān cand meyān-bālāy bast ēstād.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē andar ātaš mōy ud spiš abgand ud abast-kustīg ēstād hend.
(35)
ēgum dīd ruvān ī zanān kē ped dandān ud ped dastān ī xvēš hamē kand, ud harv do pāy abar rōy ī garm nihād ēstād.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē ped daštān xvarišn sāxt ud pēš ī mard ī ahlav burd, kē jādūgīh pursīd, ud āb ud ātaš ud urvar ud zamīg ud mard ī ahlav āzurd.
(36)
ēgum dīd ruvan ī zanān kē ped pestān kōf ī āhenēn kand, ud kōdak az hān sōg ī kōf hamē griyist ud vāng hamē āmad, ud kōdak ō mād ud mād ō kōdak nē rasend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān zanān ī durvandān kē-šān, nē az šūy ī xvēš, bē az anī mard ābestan būd hend,ud ka-šān kōdak bē abgand, guft kū ābestan nē būd hend.
(37)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē kē cašm kand ud uzvān brīd, ud ped pāy-ē andar dušox āgust ēstād, ud ped šānag ī āhenēn sar ud tan ī xvēš hamē rannīd, ud mēx-ē ī āhenēn andar sar zad ēstād.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
…
(38)
…
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān durvandān kē-šān sang ud kabīz az peymān keh dāšt, ud ō mardōmān tis frōxt.
(39)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē-š uzvān darrīd ud cašm kand ēsted, ud mēx ī āhenēn andar dahan zad, ud hamē kirm sar ud rōy xvard, ud jār jār tan ī xvēš ped dandān grift ud gōšt hame xvard.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān ped jādūgīh ud bazakkarīh raft.
(40)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē uzvān hamē kand.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān tēz-uzvān būd.
(41)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē nasā ī xvēš hamē xvard.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān xvāstag ī anī duzdīd, ud hān ī šūy xrīd (xvard) ud xvarišn ō anī kas dād.
(42)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē pestān hamē dazend, ud aškamb hamē darrend ud rōdīg ō sagān dahend.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān zahr rōvn dāšt, ud zahr-xvard ud rōvn-hannūd ō mardōmān dād.
(43)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē pōst-ē ī āhenēn az tan abāz kunend ud ped tan bē āvarend, abāz ō tanūr ī garm kāmend nihādan.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped gētīg ōy ī huxēm frazānag mard zan būd, kū mihr ī šūy bē druxt ud abāg ōy ī dušxēm mard xvaft.
(44)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē mār-ē ped kūn (tan) abar šud ud ped dahan bē āmad.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē xvēdōdah vināhīd.
(45)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē ped šānag ī āhenēn tan ud rōy ī xvēš hamē rannīd, ud ped pestān kōf ī āhenēn hamē kand.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān bazag kird, ud kōdak ī xvēš šīr nē dād sūdxvāstārīh ī gētīg rāy. nūn vāng hamē kuned kū dā ēn kōf kanam ud tō šīr daham kē ped zīndagān nē dād, dā frašegird hān kōf nē kaned ud hān kōdak nē vēned.
(46)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē kē nigūsār az dār-ē āgust ēsted, × (ud vad bōy abēr kird?).
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand mard kē ped zīndagān ō zan ī daštan šud.
(47)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē kē tan andar dēg-ē ī rōyēn kird ēsted, ud pāy-ē bērōn ēstād, ud abārīg hannām hamē pazend.
u-m pursīd kū: ēn tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy bazakkar mard kē ped zīndagān × (hāmōyēn>) bazakkar būd, bē ped pāy bann-ē vāstar (vāš) ō gāvān ī vēmār dād kē varzāg būd hend.
(48)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē kē uzvān brīd ēstād, ud ped mōy kašend, ud vars ped dār-ē peymāyend.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand mard kē tōhm stad ud guft <afšānam> u-š nē afšānd, ud Spendārmed drōzēnīd.
(49)
ēgum dīd ruvān ī mard-ē ud zan-ē kē uzvān brīd ēstād.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand mard ud zan kē ped zīndagān zūr anāst vas guft ud ruvān drōzan kird.
(50)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē abar sar rīyed ud bē xvared.
u-m pursīd kū: ōy tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagan × (rōy vas rišt?).
(51)
ēgum dīd ruvān ī zan-ē kē kašān ō azērdar dušox nayend.
u-m pursīd kū: ēn tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī ōy durvand zan kē ped zīndagān āb ī ravāg vas nišast, ud āb ud ātaš ud urvar ud zamīg āzurd ēstād.
(52)
az pēš raft hend Srōš ahlā ud Ādur yazd, ud az pas šud ham an Vīrāz, u-m ōn sahist tum cāh-ē kē sad hazār nēzag, u-m tārīkīh ōn sahist kū agar hamāg hēzm ī hušk andar gēhān abar ō ātaš nihānd andar hān tumīgdum dušox cand must-ē rōšnīh nē bavād, ayāb angust dā ō nāxun. u-m gend ōn sahist kū agar hamāg bōy ped haft kišvar zamīg abar ātaš nihānd andar hān tumīgdum dušox and bōy bē nē bavād cand gōš dā vēnīg, ud andar hān tumīgdum mōy ī asp kū and az hān ruvān ī durvandān ēstedm ud (anīz) ēk ō did nē vēnend ud vāng nē ašnavend, harv kas ped ē dāred kū ‘‘tanīhā ham’’, ud tārīkīh ud gennagīh ud gazišn ī xrafstarān ud pādifrāh ī durvandān ped dušox ēdōn grāndar kū kē panz rōz andar dušox baved vāng kuned kū: ahanūz nē banadag nōh-hazār sāl ka-mān az dušox abar hilend?
(53)
ēgum dīd ruvān ī durvandān kē-šān pādifrāh ī gōnag gōnag hamē kunend.
u-m pursīd kū: avēšān tan cē vināh kird kū ruvān ōn grān pādifrāh bared?
guft Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: ēn ruvān ī avēšān margarzānān durvandān kē-šān ped zīndagān vināh ī margarzān kird, kē-šān mard ī ahlav ud ātaš vahrām ōzad, kē-šān puhl ī rōd ī nāydāg kand, kē-šān zūrgugāyīh dād, kē-šān babr ī ābīg ud abārīg dām ī Ohrmazd ōzad.
(54)
u-m anīz vas dīd pādifrāh ī gōnag gōnag kē-šān ped jādūgān ud bazakkarān kird.
u-m ē-z dīd kū Ahrmen ō durvandān afsōs ud riyahrīh kuned ud gōbed kū: cē rāy nān ī Ohrmazd xvard ud kār ī man kird ud framān ī man burd? cōn-tān ō dādār ī xvēš nē menīd ud kunišn kām ī man varzīd, nūn ēn pādāšn dā ristāxēz az hān ī xvēš kunišn rāmišnīhā pedīred, kū man frēstād pādāšn ī dušox!
(55)
pas Ādur yazd man dast grift ud bē nīd ham frāz ō pēš Ohrmazd dāšt ham. guft Ohrmazd bay kū: Ardā Vīrāz ī mazdesnān peygāmbar, cē rāy āmad hē? ē: hangām ī āmadan ī tō nē mad ēsted.
an dīdan nē tuvan būd u-m ped zānūg namāz burd ud guft kū: Ohrmazd, Vištāsp šāh frēstīd ham kū: šav pēš Zardušt kū kirbag ī amā ped zīndagān kunem nē dānem kū ast ayāb nē.
pas guft rāst Ohrmazd bay kū: -š nimāyed hān ī huvarštvarzīh ī hukunišnīh.
dast grift ham Srōš ahlā ud Ādur yazd. parvānag būd hend andar sar ī Cinvad puhl kū ānōh Rašn ī rāst ud Mihr yazd ud Aštād yazd ud pērōzgar spihr xvadāy hāmōyēn nišast hend, abddar vēš dahišn vēš brāzāgdar az asmān. pēš avēšān nīd ham, u-šān guft kū: gōb hān ī ānōh kird hād mardōm ud gāvān ud gōspendān ud zamīg ud urvar ud ātaš ud āb, rāst gōb, cē az ēdar ped rāstīh bē šāyed vidardan!
pas rāmišnīg būd ham. cē fravahr ī ahlavān gugāyīh dād kū: bazag nē kird.
(56)
ka ō meyān ī puhl, ānōh kū-š dušox azēr andar zamīg, mad ham kū man frōd nigerīd ēgum dīd Ahrmen ud dēvān ud druzān meyān tārīkīh, dīd humānāg ī az dušox ōn syāh tārīkīh ī-m ped ē dāšt kū agar harv hēzm ī hušk ī andar gēhān abar ō ātaš nihānd and rōšnīh nē bavād cand az gōš dā vēnīg, ayāb nē and cand sē angušt.
(57)
u-m dīd ruvān ī durvandān kē-šān az ānōh frōd kišend ped gyāg zufr ud tēz cōn kārd kē tēx azabar bē ōfted. harv kas az ēn zamīg vattar ud rīmandar ud anāgdar pediš hamē baved, Vīzarš dēv ī anāmurzīttar ud rīmandar anāgdar dušcihrdar kirb kišed. ruvān ī durvandān vāng kunend kū: agar-mān andar gētīg hān ī xvēš zahag xvad ōzad ud zahr xvard hē, ayāb-imān hazār margarzān kird hamē (hē?) pas-iz ēn anāg ud pādifrāh pediš hē ī andar ēn rāh pediš ayyārīh ī Srōš ahlā ud Ādur yazd.
(58)
u-m dīd ruvān ī ahlav Spitamān Zardušt rōšn ud bāmīg cōn xvaršēd ud māh, bāmumand ud xvarrahumand cōn spēg ī vahārān. ōy-iz az hān rōšnīh bē āmad ud man ō āgōš grift ud saxt bē afsārd, u-š guft kū: drust avar, Ardā Vīrāz ī mazdesnān peygāmbar, rav! u-t nimāyam rōšnīh Ohrmazd xvadāy, ud gāh ī amehrspendān, ud nišast ī ahlav fravahr, ud āsānīh ud nēkīh ī ped vahišt, ud hān cahār xānīg ī rōšn vahišt kē ahlavān rāy hamē sāzend, ēk āb ud ēk may ud ēk šīr ud ēk angubēn, ud gāh ī ruvān ī mazdesnān, ud hān ī nēktar gāh ī man Zardušt kird ēsted.
u-š dast grift ham, frāz ō pēš ī Vahman ped dar ī vahišt nīd ham. u-m dīd hān and rōšnīh ud rāy (/brāh) ud xvarrah cand rōšnīh ī xvaršēd ud māh, harv rōšnīh ī andar gēhān az hān xvār. u-š guft ō Srōš ahlā ud Ādur yazd kū: šaved, gāh ī nēkīh ud āsānīh ud farroxīh ī ahlavān ī ped vahišt bē nimāyed!
pas Srōš ahlā ud Ādur yazd dast grift ham, frāz ō vahišt nīd ham. u-m hān rōšnīh ud xvārīh ud farroxīh ud āsānīh ud abēbīmīh ud xvašīh ud hubōyīh ud rāmišnīgīh ī vahišt, ud hān cahār xānīg, ud hān ī hubōydum gāh ud hubōy vistarg ī ahlavān rāy pēdāg kird ēste × (zeryōn ud vas-draxt ud vas-varg ud vas-viškōb?).
ēgum kām nē būd abāz ō gētīg ī zīndagān āmadan. u-m ō amehrspendān guft kū: agar-tān sahed, man ō im rōšnīh ud purxvārīh hištan, abāz ō gētīg ī zīndagān nē šavam.
pas Vahman yazd ud fravahr ī ahlavān ud Spitamān Zardušt guft kū: nē gāh āmad, Ardā Vīrāz, ō ēn gyāg āmadan! abāz abāyed šudan, peygām cōn-t dīd rāstīhā ō mazdayasnān bē vizār! kū:
kunend nēkīh, mā kunend vināh ud mihōxt!
harv cē xvēš tan nē nēk sahed, abāg anī kas mā kuned! cē nēkīh az kas appurdan nē tuvān, ud nēkīh harv ×(gyāg ud gāh?) abāz baved, ud hān zamān ka ō ēn gyāg rased nēkīh xvēš baved.
ahlāyīh varz! cē ahlāyīh ābādīh ī pahlum ast.
hambār-ē hān veh kē kār ud kirbag! cē kē kār kirbag kuned, kas az ōy appurdan nē tuvān.
harv nēkīh ī kuned ānōh gugāy baved.
harv kas rased ruvān ō asarrōšnīh ped ×(abzōn?) ī humatanam hūxtanam hvaštanam.
Ardā Vīrāz šud.
vīrāzagān.pdf
ardā vīrāzagān.pdf
Audio:
Related literature
Ardā Vīrāz nāmag (AVN)